İstanbul İl Özel İdaresi’nin Dünya Bankası’nden Kredi alarak gerçekleştirdiği okul güçlendirme inşaatları devam etmekte. Yeni paketlere ait, ihaleler önümüzdeki günlerde yapılacak.

Geçtiğimiz pakette güçlendirilen okullar arasında Çemberlitaş Anadolu Lisesi, Cağaloğlu Erkek Lisesi, Kadırga İlköğretimokulu, Tevfik Kut İlköğretimokulu, Beşiktaş Sabancı Anadolu Lisesi gibi önemli okullar yer almakta.

Güçlendirme; temelden sonra, kolonların büyütülmesi ve projeye göre gerekli görülen akslarda duvarların yıkılarak perde haline getirilmesinden oluşuyor. İhale kapsamında ayrıca, yeterli olmayan elektrik ve mekanik tesisatın değiştirilmesi, sıva, boya vb. diğer eksik ince işlerin giderilmesi gibi durumlar da bulunuyor.

İhaleye girecek firmaların, güçlendirme ile ilgili yeterli iş bitirme belgesinin bulunması gerekiyor.

Slamp deneyi, betonun yayılmasını ölçer. Özellikle yaz aylarındaki sıcaklık artışı ile birlikte betondaki genleşmenin, betona zarar verip vermeyeceği, slamp deneyiyle belirlenir.

Hazır beton tesisinden çıkan beton mikseri, beton tesisinde uygun bir slamp değerine sahipken, yolda betonun ısısı artabilir ve kıvamı değişebilir.

Örnek olarak; bir okul şantiyemiz var. Mikser, santralmize geldiği zaman laboratuar görevlisi arkadaş, özellikle yaz aylarında kesinlikle slamp değerini ölçmelidir. Peki slamp (çökme deneyi) nasıl yapılır?

Slamp deneyi için bir çökme hunisine gerek vardır. Öncelikle beton, mikserden alınır. Eğer maşrapa varsa, 4-5 maşrapa bir kutuya konur. Daha sonra, düz bir zeminde (düz bir zemin çok önemlidir, pürüzlü, eğimli bir zeminde bu deney yapılamaz) yaklaşık 1 m2 büyüklüğünde bir sunta parçası yerleştirilir. Örnek olarak plywood kullanılabilir. Sonra, plywoodun veya tahta parçasının üzerine su dökülür ve temizlenir. Ardından huni, dar kısmı alta gelecek şekilde plywoodun üzerine konur ve huniye beton boşaltılır. Huni dolduğu zaman, plywoodun üzerinden yavaşça çekilir. Beton, normal olarak genişleyecektir. Bize burada gerekli olan, betondaki genişleme miktarını bir metre ölçmektir.

Betonun toplam uzunluğu, bir metre yardımıyla ölçülür. Burada, betonun en uzun yeri neresiyse oraya ölçün ve değer oalrak, o değeri alın. Bu normal betonlarda çökme deneyi adını alır ve 12-15 cm arasında olmalıdır. Eğer, yerine yerleşen beton (visko beton) kullanılıyorsa, bu değer 65-85 cm arasında olmalıdır. Aksi takdirde dökeceğiniz beton, ya çok akışkan, ya da yerine güzel bir şekilde yerleşemeyecek kadar katıdır. Yani, zararlı bir yapıya sahiptir.

Bu değerlerden daha farklı bir değer çıkarsa, mikseri lütfen beton tesisine gönderin. İrsaliye üzerine, “Slamp değeri normal değerden düşük/yüksek çıkmıştır ve geri gönderilmiştir” diye yazabilirsiniz. Lütfen, hazır beton firmanızla anlaşmadan önce, bu durumu anlatın. Yoksa başınız ağrıyabilir. Çünkü tüm firmalar, aynı profesyonelliğe sahip değildir.

Özellikle yaz aylarında slamp deneyi çok gereklidir. Bir de visko beton kullanıyorsanız, kesinlikle slamp deneyini yapmalı veya yaptırmalısınız.

Tahvil, bir yapı elemanında kullanılacak demir için çap ve sayılarına göre değişiklik yapılmasıdır. Örneğin; kolonunuzda projede 10Ø18′lik filiz gözüküyor. Alın elinize kalemi ve küçük bir hesap yapın.

X1*R1′in karesi=X2*R2′nin karesi eşitliğini sağlayın. Burada X1, projedeki donatı sayısı, R1 ise donatının çapıdır. R2 ise, tahvil etmek istediğiniz donatı çapıdır. Örnek olarak; 10Ø18′lik demir yerine Ø14′lük demir kullanmak istiyorsunuz. Eşitliği yazarsak;

10*18′in karesi=X2*14 Hesaplarsak X2=12,86 çıkar. Yani yuvarlarsak, 10Ø18 yerine, 13Ø14lük donatı kullanmanız gerekecek.

Tahvil yapma nedeni çoktur. Bunlardan biri ekonomik nedenlerdir. Örneğin elinizde Ø16′lık demir sayısı çoktur. Ancak projede Ø14′lük demir kullanılması istenir. Sizin yapmanız gereken şey, küçük bir hesapla 14′lük demir yerine 16′lık demir kullanarak tahvil yapmanızdır. Böylece, elinizdeki donatıyı uygun bir şekilde kullanmış olursunuz.

Kirişlerde

Kirişlerde demir kontrolü, bir kaç kısma ayrılabilir. Öncelikle, kirişte kaç adet demir kullanıldığını kontrol edin. Projeyi açın. Kirişte montaj, pliye sayısına bakın ve kontrol edin. Etriye aralarını kabataslak kontrol edin ve etriyeleri tek tek sayın. Sıklaştırma bölgelerinde, etriyelerin daha sık olup olmadığını kontrol edin. Süreksiz kirişlerde projede yer alsa bile, pliye kullandırtmayın. Ek donatıları da gözden kaçırmayın.

Kolonlarda

Kolonlarda en önemli şey, boyuna donatılardır. Projede örneğin 8Ø14 gözüküyorsa, 8 tane Ø14′lük filizi gözünüzle görün. Eksikse düzelttirin. Daha sonra, etriyelerin sayısını ve aralıklarını kabataslak kontrol edin.

Döşemelerde

Döşemelerde yatay ve düşey donatı sayıları kontrol edilir. Örneğin, dört kiriş arasındaki bir döşeme için projede 20 adet demir gözüküyorsa, 20 adet demir görmelisiniz. Eğer göremiyorsanız, kalfanıza düzelttririn. Kalfanızdan “Buraya 20 demir sığmıyor” yanıtı alırsanız, “Aralıkları sıklaştır, 20 adet demir kullan” cevabını verin.

Beton dökümünden önce, kalıplar düzgün bir şekilde incelenir. Kalıpların şaküllerine dikkat edilir. Şakülde olmayan kalıplar, kalfaya iletilir ve düzeltilmesi sağlanır.

Kalıplarda kontrol edilecek şeyler

- Çirozlar sağlam mı, tutuyor mu kontrol edilir.
- Kalıpların yağlanıp yağlanmadığı kontrol edilir.
- Kalıpları tutan kalas ve payandalar kontrol edilir. Kalıbın sağlamlığı kontrol edilir.

Beton dökülürken dikkat edilecek durumlar

- Eğer inşaatın ilk betonunu döküyorsanız, Allah rızası için kurbanınızı kesin! Normal bir beton dökümüyse, besmelenizi çekin. Unutmyın “Bismillah, her hayrın başıdır!”
- Eğer tekniker veya mühendisseniz, beton dökümünde yalnızca kalfaya güvenmeyin, siz de beton dökümünün başında durun!
- Eğer mikser geldiyse ve inşaatın dibinde park halindeki bir aracın sahibini bulamadıysanız, hemen araç çekici bulun ve aracı çektirin.
- Beton pompasını, işçiler arasında en güçlü yapıdaki elemanınıza verin.
- Vibratör kullandırtın. Vibratörü, kalıbın en dibine kadar kullandırtın. Aksi takdirde, kalıplar sökülünce başınız ağrıyabilir, donatılar çıplak gözle gözükmesi, bir sürü para kaybına sebep olacaktır.
- Eğer geceyse ve polise rüşvet vererek beton döktüm diyen bir kalfanız varsa, ona çok inanmayın. Bizzat beton dökülürken kendinize ait bir adam bulundurun veya gizli bir şekilde kontrol edin. Bakın bakalım, gerçekten polis gelmiş mi ve polise rüşvet verilmiş mi? Yoksa kalfanız tarafından dolandırılıyor musunuz? Kalfanız, rüşvet para verdim diye sizden paraları mı götürüyor?

Yukarıdakiler, klasik söylemlerden öte, sayısız tecrübeden çıkan sonuçlardır. Hepsiyle siz de karşılaşacaksınız!

Şu anda geçen Pazartesi’nden itibaren Yargıtay’ın malum davasından sonra inşaat piyasasında da bir miktar dalgalanma oldu. Bu dalgalanma, inşaatın belkemiği demir fiyatlarına da yansıdı.

28 Mart 2008 itibariyle demirin fiyatı, kilosu 1,3 liradan başlıyor. Eğer teklif yazıyorsanız, sürekli güncel fşyatları en yakın inşaat satıcınızdan günlük olarak öğrenin.

Şingıl (shingle), bir çatı kaplama malzemesidir. Metrekare başına sadece 1 kg. civarındaki ağırlığıyla, kiremitten onlarca kat daha hafiftir. Piyasada kullanılmasıyla birlikte, kiremit piyasasını hemen hemen sona erdirmiş bir üründür.

Şingılın hafif olmasından daha önemli bir özelliği, kesinlikle su geçirmeyen bir malzeme olmasıdır. Çatıda mahya, aşık vs. gerektirmez. Bir çok renge sahiptir. Bu nedenle kiramite göre, çok daha estetik sağlar.

Uygulaması oldukça kolaydır. Sağlam ve düz bir ahşap yüzey, şingılın kolayca monte edilmesi için yeterlidir.

Plywood, kalıp malzemesidir. Döşeme, temel, kiriş ve kolonlarda sıkça kullanılır.

Plywood, bir çok ağaç türünden yapılsa da, en fazla kayın ve çam ağacından yapılır. Plywoodun birebir Türkçe karşılığı kontraplaktır.

Plywood‘un parlak ve cilalı olan yüzü betona gelen kısım olmalıdır. Plywood monte edildikten sonra, kalaslarla birlikte çirozlarla tesbit edilir.

Plywood, metrekare olarak satılır. Metrekaredeki ağırlığı, 450-650 kg arasında değişir. Ebatları ise 1,2 m * 2,5 m’dir.

Alçıpan, alçının kalıp halinde üretilmesiyle, tuğla duvar yerine kullanılan bir malzemedir.

Alçıpan, tuğladan çok daha hafif bir malzemedir. Bu nedenle tuğla duvar yerine kullanılması, binanın taşıdığı duvar yükünü çok azaltır.

Alçıpan, özel yapıştırma malemesiyle, direkt duvara yapıştırmayla veya karkas demir üzerine monte edilir. Alçıpan, karkas demir profillerine vidalamayla monte edilir. Alçıpan, yapılacağı yerde duvarın kiriş kalınlığına uygun olarak yapılmasını sağlamak amacıyla, U galvanizleri ve çeşitli alüminyum ve demir profiller üzerine monte edilir.

Alçıpan monte edildikten sonra, öncelikle derz bandları ve derz alçısıyla, alçıpan araları doldurulur. Daha sonra, alçı çekilerek boya sürülebilir hale getirilir. Derz alçısı olarak, fuga kullanılması önemlidir.

Alçıpanın montajı çok kolaydor. Götürü işlerde karı oldukça yüksektir. Montajında, tırnak oluşmaması dışında hemen hemen herhangi bir kontrol gerektirmez.

Ebatları, 1,2 m * 2,5 m’dir.

Betopan, çimento, ağaç ve organik maddelerle yapılan bir yapı malzemesidir.

Betopan, neme karşı dayanıklı bir malzemedir. Betopan, alçıpan gibi su aldığı zaman şişen bir malzeme değildir. Bu nedenle, rutubetin söz konusu olduğu yerlerde alçıpan yerine betopan tercih edilir.

Betopanın diğer özellikleri ise, yanmaması, küflenmemesi, yangına karşı dayanıklı bir malzeme olması, ısı ve ses yalıtımında da yeterli düzeyde olmasıdır. Betopan, alçıpana göre daha ağır bir malzemedir.

Betopan, standart olarak 8-18 mm. kalınlıklarında üretilir. Genellikle 10 mm kalınlığındaki betopanların kullanımı yeterlidir.

Betopan, vidalamayla monte edilir. Vidalama montajı, alçıpana göre daha zordur. Betopan, alçıpanda olduğu gibi falçatayla kesilmez. Betopanın kesimi için özel taş kullanılır.